به گزارش مفدا، «طرح جدید پایش سلامت‌روان دانشجویان علوم پزشکی کشور» که شامل "ابزار و دستورالعمل اجرایی سنجش و غربالگری نشانه‌های متقاطع سلامت‌روان دانشجویان" است، صبح یک‌شنبه ۲۱ مهرماه با حضور دکتر سیما سادات لاری معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، دکتر داودی مشاور و مدیرکل دفتر وزارتی این وزارتخانه، دکتر حاتمی رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، رحمان‌خدابنده‌لو مدیرکل دانشجویی وزارت بهداشت و جمعی مدیران ارشد وزارت بهداشت و  رؤسا و کارشناسان ادارات مشاوره دانشگاه‌های علوم پزشکی رونمایی شد.

دکتر سیماسادات لاری در این مراسم "پایش سلامت‌روان دانشجویان" را موضوعی مهم عنوان کرد و گفت: امروز یک روز تاریخی است، چرا که رونمایی از «ابزار و دستورالعمل جدید سنجش و غربالگری سلامت‌روان دانشجویان علوم پزشکی کشور»، بررسی سطح بهداشت‌روان دانشجویان را در مسیر علمی‌تر و دقیق‌تری قرار می‌دهد. 

وی درباره مشکلات ابزارهای قبلی پایش سلامت‌روان دانشجویان علوم پزشکی کشور، گفت: در تست‌ها و پرسشنامه‌های قبلی سؤالات زیادی مطرح می‌شد که به تفسیرهای متفاوتی می‌انجامید و پروتکل درمانی خوبی ارائه نمی‌داد. به همین دلیل ضرورت استفاده از یک تست استاندارد خوب در این حوزه احساس می‌شد. با بررسی‌های بیشتر و استفاده از تجارب بین‌المللی در این حوزه به نتایج خوبی دست یافتیم. 

معاون وزیر بهداشت یکی از ویژگی‌های خوب ابزار جدید سنجش سلامت‌روان را تعداد کم پرشسنامه در مقابل شناسایی طیف بیشتری از اختلالات روانی عنوان کرد و افزود: در ابزار جدید سنجش سلامت‌روان  ۲۳ سؤال مطرح می‌شود که ۱۳ اختلال شایع را شناسایی می‌کند. در این پرسشنامه سؤالات طوری طراحی شده که اگر اختلالی در فرد شناسایی شد، سؤالات بعدی در جهت شناسایی بیشتر آن اختلال طرح می‌شود تا با دقت بیشتری به آن مشکل پرداخته شود. خوشبختانه «روایی و پایایی» ابزاری که امروز از آن رونمایی می‌شود، سنجیده شده و امیدواریم با استفاده از این ابزار دانشجویان در معرض آسیب شناسایی شده و اختلالات روانی احتمالی دانشجویان عزیز در همان ابتدای ورود به دانشگاه شناسایی و مرتفع شود.

لاری با اشاره به نتایج اولیه "ابزار سنجش نشانه‌های متقاطع سلامت‌روان سطح اول و دوم" اظهار کرد: پیش از این از ابزار سنجش سلامت روان GHQ و CAQ استفاده می‌شد که با مشکلاتی همراه بود. خوشبختانه ابزار جدید به صورت پایلوت در ۳۴ دانشگاه و دانشکده علوم‌ پزشکی با مشارکت ۴۰۷ دانشجوی خانم و ۶۱۰ دانشجوی آقا اجرا شد که دانشجویان شرکت کننده در این طرح به ۱۰۱۷ پرسشنامه‌تهیه شده پاسخ دادند که پس از اجرا و تحلیل نتایج تست‌ها مشاهده شد نتایج حاصله با نتایجی که از طریق مصاحبه حضوری به دست آمد، تا حد زیادی منطبق بود.

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، افزود: اجرا و استفاده از این ابزار جدید مسلماً نیاز به آموزش داشته و هرچه‌قدر با دقت بیشتری انجام شود، در تشخیص اختلالات شایع مهم، مؤثرتر خواهد بود. البته لازم است در ادامه مسیر «پروتکل‌های درمانی» مربوط به اختلالات شایع تدوین شود تا کل مسیر شناسایی و مداخلات روانشناختی بر اساس پروتکل‌های واحدی اجرا شود.

متن کامل سخنرانی معاون وزیر بهداشت را اینجا بخوانید.

پس از سخنرانی معاون وزیر بهداشت، دکتر سید حسین داودی مشاور و مدیر کل دفتر وزارتی وزارت بهداشت به ارائه سخنرانی پرداخت.

مشاور وزیر بهداشت در ابتدای سخنان خود گفت: جای امیدواری است که "طرح جدید پایش سلامت‌روان دانشجویان» که شامل ابزار و دستورالعمل اجرایی سنجش و غربالگری سلامت روان دانشجویان" است امروز به طور رسمی در حضور شما رؤسا و مشاوران ادارات مشاوره دانشگاه‌های علوم پزشکی رونمایی می‌شود.. علیرغم اهمیت و ارزش خاصی که نسبت به اجرای طرح پایش سلامت روان دانشجویان در سطح دانشگاه‌ها قائل هستم، اما توجه همه شما عزیزان را به این نکته جلب می‌کنم که قبل از توجه به اجرای این پایش باید به بستر آرامش دل دانشجویان را فراهم کنید. 

مشاور وزیر بهداشت از دانشجویان علوم پزشکی به عنوان "سرمایه‌های انسانی و متولیان آینده نظام سلامت کشور" یاد کرد و گفت: موضوع «پایش سلامت‌روان دانشجویان» از اهمیت خاصی برخوردار است اما اینکه بتوان این پایش سلامت روان و غربالگری را با ظرافت و دقت بسیار انجام داد، نیز بسیار مهم است. خوشبختانه به لطف دوستان در اداره کل دانشجویی معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت امروز شاهد رونمایی از این ابزار جدید هستیم و امید است این ابزار به خوبی در میان همه کارشناسان مشاوره در سطح دانشگاه‌های علوم پزشکی آموزش داده شود.

وی با اشاره به شیوع  آسیب‌های اجتماعی از جمله «افسردگی، اضطراب، افت تحصیلی و... » در میان دانشجویان، خاطرنشان کرد: این آسیب‌های اجتماعی در دوران دانش‌آموزی ممکن است خیلی از  افراد را با خود درگیر کند و بدون شک‏، این عوارض و آسیب‌ها در مقطع دانش آموزی نیز وجود دارد و با وارد شدن به مقوله سرنوشت ساز کنکور و بعد از آن ورود به دانشگاه تشدید می‌شود. به هرحال ما باید شرایط محیطی زندگی و تحصیلی یک دانشجو را چنان فراهم کنیم که دانشجو در فضای آموزشی، احساس آرامش داشته باشد.

داودی اظهار کرد: ما باید در محیط‌های دانشگاهی، دانشجویانی تربیت کنیم که علاوه بر تسلط بر ابزارهای علمی که البته ابزارهایی کاملاً موقت و قابل تغییر هستند، به مؤلفه‌هایی مثل «تفکر»، «عزت نفس»، «اعتماد به نفس» و... دست یابند و بدون شک دست یافتن به «عزت نفس، آرامش و اعتماد به نفس» بدون داشتن روح و روان سالم و آرام امکان‌پذیر نیست.

مشاور وزیر بهداشت و مدیر کل دفتر وزارتی وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه در فضاهای دانشگاهی باید نگاه‌مان به دانشجو، همسان و متناسب باشد، افزود: علیرغم اینکه افرادی که وارد دانشگاه می‌شوند ممکن است به لحاظ فرهنگی، قومیتی، اجتماعی، عقیدتی و حتی شخصیتی با یکدیگر تفاوت داشته باشند، اما نگاه ما به این دانشجویان باید همسان و نگاه پدر به فرزند یا مادر به فرزند باشد و تبعیضی بین دانشجویان قائل نشویم که در غیر این صورت سبب ایجاد اختلال و آسیب‌های مختلف در میان دانشجویان خواهیم شد.

وی خطاب به رؤسا و کارشناسان ادارات مشاوره دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت: شرایط را  باید طوری برای دانشجویان فراهم کنیم که دانشجو به محیط آموزشی و دانشگاه به عنوان یک فضای غریب نگاه نکند و همواره خاطره خوشی از فضای دانشگاه برای وی تداعی شود. از این رو از شما مشاوران و کارشناسان ادارات مشاوره می‌خواهم با برقراری تعامل و ارتباط  دوستانه، محیطی توأم با آرامش کامل برای دانشجویان فراهم کنید تا دانشجو در صورت مواجه شدن با مشکل و نیاز به مشاوره، از مشاوره گرفتن نه تنها امتناع نکند بلکه از آن استقبال کند و همواره از «اتاق مشاوره» به عنوان «فضای تعامل و گفتمان» یاد کند.

مشروح سخنان مشاور وزیر بهداشت و مدیرکل دفتر وزارتی این وزارتخانه را ایجا بخوانید.

سخنران بعدی این مراسم دکتر محمد حاتمی رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور بود.

یکی از موضوع‌های بسیار مهم در جهت رشد و شکوفایی جامعه، مسأله« سلامت روان» است. بحث سلامت روان نه تنها در میان دانشجویان دارای اهمیت خاصی است بلکه این امر مهم از دوران نوجوانی، جوانی، دانشجویی و در مقاطع مهم زندگی هر انسان، دارای جایگاه و ارزش والایی است.

وی گفت: اگر به دنبال جامعه‌ای پویا هستیم باید نسبت به موضوع «سلامت روان» در میان اقشار مختلف جامعه اهمیت دهیم. باید بدانیم که ارزش و تقاوتی بین سلامت جسم و سلامت روح وجود ندارد و هر کدام از این دو‏، ارجحیتی نسبت به هم ندارند و به نوعی باهم گره خورده‌اند. دکتر سعید  نمکی وزیر بهداشت نیز همواره در سخنرانی‌های خود تأکید فراوانی نسبت به موضوع «سلامت روان دانشجویان» دارند و همواره اعلام می‌کنند که از دیدگاه من تقاوتی بین سلامت جسم و روان نیست و باید نسبت به هر دو مقوله، اهمیت یکسانی قائل شد.

حاتمی با اشاره به چند بعدی بودن مقوله سلامت در جامعه اظهار کرد: سلامت در هر اجتماعی دارای ابعاد مختلفی است و باید به مقوله سلامت در ابعاد مختلف از جمله «سلامت جسمی»‏، « سلامت روحی» ، «سلامت زیست محیطی»، « سلامت اجتماعی»، « سلامت معنوی» و... توجه عمیقی داشته باشیم. بسیار جای تبریک دارد که مقام عالی وزارت به موضوع سلامت روان اهمیت خاصی می‌دهند و باعث افتخار است که امروز بعد از مدت کوتاهی که از مسؤولیت‌شان در وزارت بهداشت می‌گذرد، شاهد رونمایی از این ابزار سنجش و غربالگری سلامت روان دانشجویان هستیم و بدون شک رونمایی از این ابزار، حاصل تلاش و دغدغه‌های ایشان و همکاران‌شان در مجموعه وزارت بهداشت است.

حاتمی افزود: امیدوارم ابزار جدید سنجش و غربالگری سلامت روان دانشجویان‏ که امروز شاهد رونمایی از آن هستیم با موفقیت در سطح دانشگاه‌های علوم پزشکی طی مسیر کند و بتوانیم این طرح را در دیگر دانشگاه‌های دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه‌های غیرانتقاعی تعمیم دهیم تا همه دانشجویان ما تحت پوشش این ابزار جدید قرار گیرند تا بتوان تست و پایش سلامت روان موفقیت‌آمیزی از دانشجویان بگیریم.

وی ضمن تشکر از زحمات دکتر لاری معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت و دیگر مسؤولان مربوطه  به واسطه رونمایی از این ابزار پایش سلامت، گفت: سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور در خدمت وزارت بهداشت است و تلاش دارد با تعامل دو سویه‏، خیلی از مشکلات در زمینه مشاوره سلامت روان دانشجویان را مرتفع کند. از آنجایی که وزارت بهداشت مسؤول و متولی اصلی سلامت در  کشور است، از این رو همه نهادهای دخیل در موضوع سلامت روان، باید  هم‌افزایی خوبی با این نهاد دولتی داشته باشند و به نوعی زیر چتر این وزارتخانه باشند.

حاتمی با اشاره به اینکه مشکلاتی در حوزه کمبود نیروی انسانی و پایین بودن دستمزد مشاوران و کارشناسان حوزه روانشناسی وجود دارد، اظهار کرد: قطعا با نگاه روشن و امیدواره کننده‌ای که وزارت بهداشت به مقوله سلامت روان دارد و با توجه به اهمیتی که وزیر بهداشت به موضوع سلامت روان دارد، این موضوع حل شدنی است.

رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با اشاره به اینکه در دهه پنجم انقلاب اسلامی به سر می‌بریم، خاطرنشان کرد: ما طی دهه‌های  گذشته به خوبی توانستیم از تهدیدات مختلف نظامی، فرهنگی، اقتصادی و... عبور کنیم و اکنون در دهه پنجم انقلاب اسلامی به سر می‌بریم و باید بگویم یکی از مهم‌ترین تهدیداتی که در این دهه، کشور با آن مواجه است، موضوع «سلامت روان»،« خانواده» و« سلامت فکر واندیشه» است. متأسفانه باید بگویم جامعه به لحاظ  آسیب‌های اجتماعی در برخی شاخص‌ها، وضعیت نگران کننده‌ای دارد که باید توجه خاصی نسبت به رفع آن کرد. «افسردگی»،  موضوع « افزایش سن ازدواج جوانان» در روستاها و کلان‌شهرها موضوع خانماسوز اعتیاد، « کاهش سن اعتیاد به زیر ۱۴ سال» و... از موضوعاتی است که اگر اکنون به آن توجه نکرد و در صدد رفع آن نبود، می‌تواند در آینده برای کشور چالش‌ساز شود.

وی گفت: قبل از اینکه به سنجش، غربالگری و درمان سلامت روان افراد مختلف جامعه بپردازیم، باید بحث «پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی» را در صدر کارهای خود قرار دهیم و موضوع پیشگیری از اختلالات و آسیب‌های رفتاری را  از خانه، مدرسه، کتاب‌های درسی و جامعه شروع کنیم و نگذاریم این آسیب‌ها به مرحله‌ای از رشد برسند که فرزند ، همسر و برادر ما نیاز به خدمات مشاوره‌ای و روانشناسی داشته باشند و اگر امروز می‌گوییم در جامعه افت تحصیلی و  دیگر آسیب‌های اجتماعی در برخی شهرها افزایش یافته است یا خودزنی‌ها در اجتماع رشد داشته، حاصل این موضوع است که ما نسبت به مقوله « پیشگیری » بی‌توجه بوده‌ایم.

مشروح سخنان رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره را اینجا بخوانید.

در ادامه این مراسم از "ابزار و دستورالعمل اجرایی سنجش و غربالگری نشانه‌های متقاطع سلامت‌ روان دانشجویان" در حضور دکتر محمد حاتمی رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور و همچنین دکتر سیما سادات لاری معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت و نیز دکتر سید حسین داودی مشاور و مدیرکل دفتر وزارتی رونمایی شد.

پس از پایان رونمایی از این ابزار‏،  « دکتر افسانه صادقی»‏ رئیس اداره مشاوره و سلامت‌روان دانشجویان وزارت بهداشت و معاون اداره کل دانشجویی این وزارتخانه خطاب به حاضرین گفت: تمامی دانشکده‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور موظف هستند، آبان ماه سال جاری، دانشجویان جدیدالورود خود را با ابزار جدید که استاندارد و بومی‌سازی شده و متناسب با جمعیت دانشجویان علوم پزشکی طراحی شده است، مورد تست پایش و غربالگری قرار دهند.

وی اظهار کرد:  کارگاه آموزشی که امروز و فردا برای شما عزیزان تدارک دیده‌ایم، با هدف ارتقای سطح آگاهی و دانش کارشناسان و رؤسای ادارات مشاوره دانشکده‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی برگزار خواهد شد و شما کارشناسان ادارات مشاوره می‌توانید با آخرین دستاوردهای غربالگری سلامت‌روان دانشجویان آشنا شوید. همچنین نشست شورای مناطق ادارات مشاوره دانشکده‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور فردا دوشنبه ۲۲ مهرماه با حضور رؤسا و کارشناسان ادارات مناطق آمایشی‏، در وزارت بهداشت برگزار خواهد شد.

در ادامه مراسم، پنل آموزشی آشنایی با "ابزار و دستورالعمل اجرایی سنجش و غربالگری نشانه‌های متقاطع سلامت‌روان دانشجویان " توسط دکتر افسانه صادقی معاون مدیر کل دانشجویی وزارت بهداشت و دکتر نوری رئیس اداره مشاوره دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد.

این پنل آموزشی دوشنبه ۲۲ مهر ماه نیز در سالن همایش‌های امام جواد(ع) وزارت بهداشت ادامه خواهد داشت و همچنین نشست شورای مناطق ادارت مشاوره دانشگاه‌های علوم پزشکی با حضور دکتر صادقی روز سه شنبه ۲۳ مهر ماه برگزار می‌شود.